Op 13 november wordt er een presentatie gegeven over het bouwen van een (gasloze) woning. De presentator is zelf zo'n driekwart jaar actief betrokken geweest bij de totstandkoming van deze woning voor een van de kinderen. De presentatie wordt daarom gehouden aan de hand van de foto's die tijdens het bouwproces zijn gemaakt.

Naast de meer generieke aspecten van het bouwtraject wordt met name ook aandacht besteed aan de bijzondere eisen welke het gevolg zijn van het "gasloos" bouwen. Een aantal van de behandelde onderwerpen zijn onderstaand weergegreven.

Organisatie:

Omdat de opdrachtgever vanwege de hiermee gemoeid gaande kostenbesparingen een aantal zaken zelf wil uitvoeren, vindt de hele bouw plaats op basis van een regieopdracht. De regie ligt in handen van bouwbedrijf JvL-Totaalbouw uit Dedemsvaart. Een bedrijf dat gedurende de gehele bouw veel lof oogstte aangaande afwerkingsniveau en detaillering.

De activiteiten die in eigen beheer worden uitgevoerd zijn onder andere: Levering van voorzieningen zoals bouwhekken en schaftkeet, Initieel woningontwerp, HWA en infiltratie, Elektra, Balansventilatie met WTW, Warmtepomp, Vloerverwarming, PV installatie, Keukenplaatsing, Alarmering, Domotica, Datanetwerk, etc.

Eisen en richtlijnen:

Bouwen vindt in Nederland nog steeds plaats op basis van het bouwbesluit uit 2012. Dit bouwbesluit is met name aangaande de vereiste energieprestaties in 2015 aangepast. Zo moet er op dit moment voldaan worden aan een EPC (Energie Prestatie Coƫfficient) van 0,4. Dit betekent dat de woning nog slechts 40% van de energie mag gebruiken ten opzichte van een woning in 1990. De waarde 1 is namelijk ongeveer wat een gemiddelde woning in 1990 presteerde.

In 2020 wordt de EPC vervangen door de BENG norm (Bijna Energie Neutrale Gebouwen).

De BENG norm schrijft voor dat:

  • De energiebehoefte van een gebouw maximaal nog slechts 25KWh per m2 per jaar mag zijn;
  • Het primaire fossiele energiegebruik (totaal energieverbruik - opgewekte energie uit hernieuwbare energiebronnen) maximaal 25KWh per m2 per jaar mag zijn;
  • Het aandeel hernieuwbare energie groter of gelijk moet zijn dan 50%.

Bij de bouw zijn natuurlijk minimaal de EPC normen aangehouden maar is voor een groot deel al voldaan aan de BENG eisen.

Ventilatiesystemen:

Door de strenge energie eisen worden hoge eisen gesteld aan de ventilatiesystemen. Met een oude centrale afzuigunit zoals die in de meeste huizen nog aanwezig is, kan nooit aan de norm worden voldaan. Alle warme lucht wordt immers direct naar buiten geblazen. Toch is een goed ventilatiesysteem een eerste vereiste voor een gezond leefklimaat in een woning.

Om deze reden is gekozen voor een Balansventilatieunit met Warmte TerugWinning (WTW). Balans ventilatie houdt in dat er evenveel lucht naar buiten wordt geblazen als er van buitenaf wordt aangevoerd. De WTW zorgt er voor dat met de warmte van de afgevoerde lucht eerst de aangezogen lucht wordt opgewarmd.

Allemaal leuk en aardig, maar bij het inschakelen van de unit werd al een continu elektriciteitsverbruik gemeten van meer dan 250 Watt. Zonnepanelen zijn dus los van de eisen ook geen overbodige luxe.

Een afzuigkap stuurt de hele balans daarbij natuurlijk danig in de war. Je bent dus wel haast verplicht een recirculatiekap te gebruiken maar dan betaal je je weer blauw aan de regelmatig te vernieuwen koolstof filters.

Bij de bouw is daarom gekozen voor een normale afzuigkap waarbij de uitgang in rust automatisch luchtdicht wordt afgesloten. Om onderdruk te voorkomen zal in dat geval automatisch extra verse lucht worden aangevoerd.

Hemelwater infiltratie:

Voor hemelwaterafvoer is het voorschrift dat minimaal 20mm regen zelf opgevangen moet kunnen worden. Dit water wordt opgevangen in infiltratiekratten die, omsloten met Geotextiel, worden ingegraven in de grond waarna het water langzaam door de aarde wordt opgenomen. Overtollig water bij hoosbuien van meer dan 20mm, vloeit af via een overloop systeem naar een zogenaamde wadi.

Triple beglazing:

Vanwege de essentiele isolatie is bij de bouw gekozen voor triple beglazing. Een hele andere benadering dan bij oude woonhuizen waar we nog vaak bezig zijn met het vervangen van de enkele ramen door dubbele beglazing.

Verwarming:

Omdat er bij de bouw geen aardgasaansluiting meer mocht worden gerealiseerd is er gekozen voor verwarming door middel van een warmtepomp met vloerverwarming. Omdat een warmtepomp met een veel lagere watertemperatuur werkt dan de huidige CV-installaties moeten de vloerverwarmingsleidingen dicht naast elkaar worden aangebracht om voldoende warmte af te kunnen geven. De hartafstand tussen de leidingen is daarom maximaal 10cm en de lengte van de groepen mag ook niet al te lang zijn omdat anders het water weer te veel af zou koelen.

Gelukkig was dit in het nieuwbouwproject geen probleem maar er zijn legio bestaande woningen waarbij de hartafstand van de vloerverwarmingsleidingen, ook bij hoofdverwarming, nog met 15cm of meer is uitgevoerd.

De studiekringleden spreken na afloop van de presentatie hun twijfels uit over de realiseerbaarheid van het aanpassen van bestaande woningen aan de nieuwste eisen, gezien de werkzaamheden en de hoge kosten.

De tijd zal het leren.